HỌC TẬP VÀ LÀM THEO PHONG CÁCH LÀM VIỆC
HỒ CHÍ MINH
Học tập
và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một chủ trương lớn,
liên tục, lâu dài của Đảng ta. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng
khẳng định:
“Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh; coi đó là công việc thường xuyên của các tổ chức đảng,
các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, địa phương, đơn vị gắn với
chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và những biểu hiện “tự
diễn biến” “tự chuyển hóa” trong nội bộ”.
Thực hiện
Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, ngày 15 tháng 5 năm 2016, Bộ Chính trị đã ban
hành Chỉ thị số 05-CT/TW về “đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh”, Chỉ thị nêu
rõ: Việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng,
đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một nội dung quan trọng của công tác xây
dựng, chỉnh đốn đảng; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính
trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán
bộ cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ, ngăn chặn, đẩy
lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện
“tự diễn biến” “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống
tham nhũng, lãng phí, quan liêu.
Trước
Đại hội VII (1991). Đảng ta thường dùng khái niệm “tác
phong” để nói về “tác phong Hồ Chủ Tịch”. Hai chữ “tác phong” có hàm
nghĩa hẹp, mới chỉ nói lên được một mặt là “phong
cách làm việc, phong cách công tác” của
Hồ Chí Minh, tuy ai cũng hiểu rằng ngoài công tác, phong cách của mỗi người còn
được biểu hiện ra ở nhiều lĩnh vực hoạt động khác nữa. Từ Đại hội VII, hai chữ “tác
phong” được thay bằng khái niệm “phong
cách” trong cụm từ “tư
tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, thể hiện những đặc trưng đa
dạng, phong phú khác trong toàn bộ cuộc sống và hoạt động của người. Nói phong
cách Hồ Chí Minh là nói đến những đặc trưng giá trị, mang đậm dấu ấn Hồ Chí
Minh, gắn liền với tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người; thể hiện một nhân
cách lớn, trí tuệ lỗi lạc, đạo đức trong sáng, nhân văn. Đó là “phong cách của một vĩ nhân, một chiến sĩ cộng sản lỗi lạc,
một nhà văn hóa lớn”.
Phong cách
Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi
lĩnh vực sống và hoạt động của Người, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, có
giá trị khoa học, đạo đức và thẩm mỹ. Trong đó phong cách làm việc của Hồ Chí
Minh thể hiện những nội dung nổi bật sau:
Là lãnh tụ
của cách mạng Việt Nam, phong cách làm việc của Hồ Chí Minh được thể hiện trước
hết ở phong cách lãnh đạo với những nội dung nổi bật: Phong cách dân chủ, tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung
dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Phong cách dân chủ Hồ Chí Minh được biểu hiện từ việc lớn
cho đến việc nhỏ. Người tuân thủ chặt chẽ quy trình ra quyết định. Mọi vấn đề
kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, khoa học, kỹ thuật.... Người đều dựa
vào đội ngũ trí thức, chuyên gia trong bộ máy của Đảng và Nhà nước, yêu cầu
chuẩn bị kỹ, trao đổi rộng, sao cho mọi chủ trương, chính sách của Đảng và pháp
luật của Nhà nước phải được cân nhắc, lựa chọn thận trọng, để sau khi ban hành,
ít phải thay đổi, bổ sung.
Phong cách lãnh
đạo của Hồ Chí Minh là Lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, phong cách làm việc của
Hồ Chí Minh được thể hiện trước hết là phong cách lãnh đạo với những đặc trưng
nổi bật:
Phong cách dân chủ,
tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân
phụ trách. Phong cách dân chủ của Hồ
Chí Minh được biểu hiện từ việc lớn cho đến việc nhỏ. Từ soạn thảo “Tuyên ngôn
độc lập” đến viết một bài báo...........người đều tham khảo ý kiến của Bộ Chính
trị, hay những người xung quanh. Người tuân thủ chặt chẽ quy trình ra quyết
định. Mọi vấn đề kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, khoa học-kỹ thuật.....
người đều dựa vào đội ngũ trí thức, chuyên gia trong bộ máy của Đảng và NHà
nước, yêu cầu chuẩn bị kỹ, trao đổi rộng, sao cho mọi chủ trương, chính sách
của Đảng và Pháp luật Nhà nước phải được cân nhắc, lựa chọn thận trọng, để sau
khia ban hành, ít phải thay đỏi bổ sung.
Phong cách lãnh
đạo của Hồ Chí Minh là biết động viên, khuyến khích “khiến cho cán bộ cả gan nói, cả gan đề ra
ý kiến”, tức là phải làm cho cấp dưới
không sợ nói sự thật và cấp trên không sợ nghe sự thật.
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về phong cách
làm việc thật sự dân chủ, tôn trọng tập thể, không phân biệt chức vụ cao thấp.
Theo Người, thực hành dân chủ, tôn trọng các quyết định của tập thể, biết lắng
nghe ý kiến mọi người thì sẽ phát huy được tính tích cực, tự giác, sáng tạo và
quy tụ được sự đồng tình ủng hộ của nhiều người, tạo nên sức mạnh to lớn để
giải quyết thắng lợi mọi nhiệm vụ, phong cách làm việc dân chủ, tôn trọng tập
thể của Hồ Chí Minh hoàn toàn đối lập với phong cách làm việc theo kiểu áp đặt
mệnh lệnh hành chính, độc đoán chuyên quyền, chủ quan duy ý chí, dân chủ hình
thức hoặc dân chủ cực đoan, tùy tiện, tự do vô chính phủ. Trong tư tưởng Hồ Chí
Minh, lối làm việc dân chủ, tôn trọng tập thể phải đi liền với sự quyết đoán và
tinh thần dám chịu trách nhiệm cá nhân.
Tổ chức việc kiểm tra, kiểm soát cụ thể, thường xuyên.
Theo Hồ Chí Minh, sau khi nghị quyết đã được
ban hành, phải tổ chức tốt để nghị quyết đi vào cuộc sống: điều đó gắn liền với
công việc kiểm tra, kiểm soát. Muốn tốt, “phải đi tận nơi, xem tận chỗ”. Sở dĩ
sự thật còn bị bưng bít vì sự kiểm tra, kiểm soát của các ngành, các cấp, không
nghiêm túc, chưa chặt chẽ, tệ nạn quan liêu còn “nồng”.
Trong thực tiễn,
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về tác phong kiểm tra sâu sát. Theo tài liệu
thống kê của Bảo tàng Hồ Chí Minh, chỉ tính trong vòng 10 năm xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở miền Bắc (1955-1965), không quản tuổi cao, công việc bề bộn.
Người đã thực hiện hơn 700 lượt đi thăm các địa phương, công trường, xí nghiệp,
hợp tác xã, đơn vị bộ đội... từ miền núi đên hải đảo, để thăm, hỏi chiến sĩ và
đồng bào, để xem xét tình hình, kiểm tra công việc. Tính ra mỗi năm, có hơn 70
lượt Người đi xuống cơ sở, mỗi tháng có khoaangr 6 lần lãnh tụ gặp gỡ quần
chúng. Ngoài ra, hằng ngày Người đều đọc báo, đọc thư của nhân dân gửi lên,
người có những ý kiến hay, cần tiếp thu, những việc gấp cần giải quyết, Người
đều dùng bút đỏ đóng khung lại, chuyển tới các cơ quan có trách nhiệm, yêu cầu
nghiên cứu và giải quyết.
Phong cách làm việc đổi
mới.
Trong tác phẩm “Sửa
đổi lối làm việc đủng đỉnh, chậm chạp, tự do, tùy tiện, đại khái, sự vụ, theo
đường mòn, lười suy nghĩ, ngại đổi mới, thích phô trương, hoàng tráng về hình
thức, nhưng nghèo nàn, sơ sài về nội dung.... Người nêu gương cho chúng ta về
phong cách công tác mới: lấy lợi ích và hiệu quả thiết thực làm chuẩn mực cao
nhất để đánh giá tác phong cán bộ và chất lượng công việc. Phong cách làm việc
của Hồ Chí Minh thể hiện:
Phong cách làm việc
khoa học, khách quan, trung thực. Hồ
Chí Minh yêu cầu làm việc gì cũng phải điều tra, nghiên cứu, thu thập thông
tin, số liệu, để nắm chắc thực chất tình hình. “Đảng có hiểu rõ tình hình, thì đặt chính
sách mới đúng”. Phong cách làm việc khoa
học, khách quan, trung thực của Hồ Chí Minh là không hề né tránh những sự việc
tiêu cực, thường được đội danh là “nhạy cảm”, càng không cho phép lợi dụng hai
chữ “nhạy cảm” để che chắn sai lầm, bưng bít sự thật, bênh che cho nhau. Người
coi đó là không trong sạch về đạo đức, không minh bạch về chính trị và không
trung thực về khoa học. Người viết; “...một Đảng mà giấu diếm khuyết điểm của mình là một
đảng hỏng. Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái
đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm mọi cách để sửa chữa
khuyết điểm đó. Như thế là một đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”.
Người đã nêu cao tấm gương trung thực, thẳng thắn,
thực sự cầu thị. Trong cải cách ruộng đất, người gạt nước mắt nhận lỗi trước
nhân dân.
Hồ Chí Minh đòi
hỏi làm việc gì cũng phải có chương trình, kế hoạch, từ lớn đế nhỏ, từ dài hạn
đến ngắn hạn, từ tháng, tuần đến ngày, giờ nào việc nấy. Vì làm việc có kế
hoạch, dù bận trăm công nghìn việc của Đảng và Nhà nước, Người lúc nào cũng ung
dung, tự tại, vẫn có thời gian học tập, đọc sách, xem văn nghệ, đi xuống địa
phương, đi thăm danh lam, thắng cảnh...Từ thực tế và kinh nghiệm của mình,
Người dạy: trong việc đặt kế hoạch không nên tham lam, phải thiết thực, vừa
sức, từ thấp đến cao,
“chớ làm kế
hoạch đẹp mặt, to tát, kể hàng triệu nhưng không thực hiện được”.
Hồ Chí Minh rất
không bằng lòng với thói quen chậm chạp, tùy tiện, không đúng giờ của nhiều cán
bộ, coi đó là thái độ không tôn trọng thời giờ của những người khác. Người
thường không để ai phải đợ mình, chủ động đến trước nếu có thể. Năm 1953, tại
Việt Bắc, người vượt qua mưa gió để đến thăm lớp chỉnh huấn của anh chị em trí
thức theo lịch hẹn. Người chủ động đến thăm đoàn cán bộ Hà Nội dịp Tết năm
1956, khi đoàn đang chuẩn bị lên Phủ Chỉ tịch chúc tết Người thì gặp mưa, lúng
túng chưa xử lý được
Phong cách làm
việc luôn đổi mới. Đó là một phong cách không cố chấp, bảo thủ, luôn đổi mới.
Người nói:
“Tư tưởng bảo
thủ như sợi dây cột chân cột tay người ta, phải vất nó đi. Muốn tiến bộ thì
phải có tinh thần mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm”. Cuộc đời Người là một tấm gương truyệt vời về đổi mới,
có sức động viên, khích lệ, gợi mở sự đổi mới,
sáng tạo cho mỗi chúng ta.
Phong cách Hồ Chí Minh nói chung
và phong cách làm việc của Hồ Chí Minh nói riêng là phong cách của một con
người Việt Nam tiêu biểu, một lãnh tụ của Đảng và dân tộc ta. Đó là nét riêng,
nét đặc sắc, có tính hệ thống, ổn định và phát triển của Hồ Chí Minh trong giải
quyết các mối quan hệ; là một bộ phận quan trọng trong di sản vô giá mà Người
để lại cho Đảng ta, cho dân tộc và Quân đội ta. Phong cách ấy tiếp tục soi
sáng, định hướng cho việc tu dưỡng, rèn luyện phong cách làm việc của người
quân nhân cách mạng trong thời đại ngày nay. Đẩy mạnh học tập và làm theo tư
tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là góp phần xây dựng quân đội cách mạng,
chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong giai đoạn hiện nay./.
Lê Hùng





